Dyslexie – biologisch, transgenerationeel en lichaamsgericht bekeken
Net zoals bij ADHD en autisme bekijken we dyslexie niet als een stoornis of tekort. Dyslexie laat zich eerder begrijpen als een zinvolle biologische aanpassing binnen een intelligent zenuwstelsel dat veiligheid vooropstelt.
Het kind of de volwassene:
kan waarnemen, voelen en denken
beschikt over intacte intelligentie
verwerkt informatie via een andere timing en volgorde
Wat anders loopt, is niet het leervermogen, wél de integratie van informatie in de tijd.
Dyslexie is geen cognitief tekort.
Bij dyslexie kiest het zenuwstelsel niet voor snelheid of automatisering, eerder voor bescherming en overzicht. Het geheel wordt eerst waargenomen, details volgen later. Die strategie is biologisch logisch, zeker wanneer druk, chaos of onveiligheid een rol spelen.
Het lichaam beschermt waar volgen te belastend aanvoelde.
De kern: timing & integratie
Lezen en schrijven vragen lineaire volgorde, links-rechtsintegratie, ritme en voorspelbaarheid.
Bij dyslexie zien we vaker:
verstoring in temporele ordening
moeite met sequentie
sterke globale waarneming, tragere detailintegratie
Sequentie & timing:
Het zenuwstelsel leest eerst het geheel, en ordent daarna.
Lichaamsniveau – neurologisch & craniosacraal
Binnen een lichaamsgerichte benadering worden vaak spanningspatronen gezien in structuren die betrokken zijn bij integratie en timing:
Occiput – visuele verwerking en overzicht
Sphenoïde – samenwerking tussen hersenhelften
Dura mater – spanning rond timing en “moeten volgen”
Overgang schedel–wervelkolom (C0–C2) – oriëntatie en aarding
Wanneer hier spanning aanwezig is:
voelt lezen fysiek vermoeiend
vraagt schrijven buitensporig veel energie
blijft informatie moeilijk geïntegreerd
👉 Het lichaam vertraagt waar snelheid te veel vraagt.
Transgenerationeel perspectief
Vanuit transgenerationeel en biologisch werk wordt dyslexie in sommige trajecten bekeken in relatie tot thema’s zoals:
voorouders die moesten zwijgen of zich aanpassen aan een vreemde taal
ongezegde verhalen of geheimen
leer- of ontwikkelingsdruk die te vroeg kwam
ingrijpende lees- of taalervaringen tijdens de zwangerschap, bijvoorbeeld wanneer een brief of tekst bij de moeder een sterke emotionele schok teweegbracht.
In zulke gevallen lijkt het lezen zelf beladen te raken met spanning, nog vóór het kind woorden aan betekenis koppelt.
👉 Het kind draagt een loyaliteit:
“Ik vertraag waar het systeem ooit te snel ging”
In relatie tot ADHD en autisme
Binnen een biologisch en lichaamsgericht perspectief worden ADHD, autisme en dyslexie soms naast elkaar gelegd als verschillende regulatiestrategieën van hetzelfde intelligente lichaam:
– ADHD: overleven door doen en handelen
– Autisme: overleven door begrenzen en reguleren
– Dyslexie: overleven door vertragen
Wat werkt wél
Geen forceren of corrigeren, eerder:
regulatie van het zenuwstelsel
werken via lichaam → veiligheid → integratie
ritme, beweging, beeld
prestatiedruk loslaten
Wanneer veiligheid toeneemt, kan timing zich spontaan herstellen en wordt leren opnieuw toegankelijk.
Samengevat
Het kind leest de wereld eerst met zijn lichaam en zintuigen, en pas daarna met letters.
Dyslexie is geen probleem van intelligentie, het is een intelligent antwoord van het lichaam.
Voel je dat dit resoneert?
Wanneer dyslexie niet alleen een leeruitdaging is, maar ook lichamelijk en emotioneel voelbaar wordt, kan een lichaamsgerichte benadering ondersteunend zijn.
In mijn praktijk in Gent begeleid ik kinderen en volwassenen rond regulatie van het zenuwstelsel, stress en neurodiversiteit — steeds aanvullend aan andere vormen van begeleiding, en afgestemd op wat het lichaam hier en nu nodig heeft.
👉 Je bent welkom om contact op te nemen als je wil aftasten of dit een passende ingang kan zijn.
Neem rustig contact op – kies wat het meest klopt voor jou.
Dit artikel sluit aan bij mijn eerdere reflecties over ADHD en epigenetica en autisme vanuit biologisch perspectief.
Samen vormen deze artikels een bredere kijk op neurodiversiteit en het zenuwstelsel.
